De huidige kredietcrisis gaat steeds meer lijken op 'The Great Depression' in de jaren dertig vindt Dick-Jan Abbringh
Er gaat geen dag voorbij of er wordt in de media verwezen naar de crisis in de dertiger jaren, als vergelijk met de huidige kredietcrisis. 'The Great Depression' is populairder dan ooit, maar dat geldt niet voor de diepergaande kennis over deze historische depressie. Gek genoeg wordt er niet veel verteld over deze periode. Misschien is dat wel omdat men liever niet de moeite wil nemen om zich er echt in te verdiepen. Mijns inziens is het de moeite waard om energie te steken in het uitpluizen van de economische ontwikkelingen in de dertiger jaren. En bij nader onderzoek blijkt dat de huidige kredietcrisis steeds meer begint te lijken op de depressie van weleer.
De crisis begon met een totale ineenstorting van de aandelenbeurs op 29 oktober 1929, wat ook wel 'Black Tuesday' werd genoemd. Het volgde op een decennium van ongeëvenaarde innovatie. De komst van onder andere de auto, de bioscoop, elektrisch licht en de radio hadden geleid tot een welvaart die tot op dat moment ongekend was. Tegelijkertijd vormde zich op Wall Street een ongekende ophoping van aandelenkapitaal, vaak gekocht met geleend geld. Tegen het eind van het decennium zwakte de economie af en de 'luchtbel' op Wall Street knapte plotseling op 29 oktober, waarbij vervolgens de Dow Jones Index over een aantal jaren van 450 daalde naar 50 in 1933. De beurscrash bestreek derhalve een veel langer periode dan een dag of een week zoals veel mensen denken.
De beurscrash werd gevolgd door een deflationaire depressie waarin de investeringen in de wereldwijde economie met 98% daalden. Werkloosheidspercentages stegen in 1933 tot 36% in Duitsland, 26% in Nederland en 16% in Belgie. In de eerste drie jaar waren bankencrisissen ook aan de orde van de dag. Alleen al in de VS gingen 6 000 van de 24 000 banken failliet. Maar ook met name in Oostenrijk en Duitsland gingen vele banken ten onder.
Nu zijn we ca. 80 jaar verder en opnieuw worden we geconfronteerd met een geknapte 'luchtbel'. Huizenprijzen weigerden in de VS om nog langer te stijgen, waardoor het leengedrag van de Amerikanen niet langer houdbaar was. Naar verwachting moeten dit jaar meer dan een miljoen Amerikanen hun huis verlaten. Dit werd gevolgd door een bankencrisis die zijn weerga niet kent. Intussen zijn vele banken genationaliseerd. Dit wordt op zijn beurt gevolgd door een gigantische economische terugval met deflationaire tendensen. Ook nu vallen investeringen terug en loopt de werkloosheid terug. Duidelijk wordt hiermee dat de huidige crisis steeds meer op die van de dertiger jaren begint te lijken.
Wat hoop geeft, is een actieve overheid die niet meer afwacht tot de markt haar zogenaamde 'heilzame' werk doet. Daarnaast is Bernanke van de FED een specialist in de 'Great Depression'. Hij weet als geen ander wat er toen is fout gegaan. Hij zal dan ook niet snel de fout maken die toenmalig president Edgar J. Hoover maakte door op te merken: 'mensen moeten niet zo somber doen. Wat ze nodig hebben is elke dag een goede grap'. Bijzondere woorden, maar daar heb je niet veel aan zonder werk en inkomen. Hopelijk snappen onze overheden beter dat je de burger niet in de kou moet laten staan, maar moet ondersteunen waar mogelijk. Want in een crisis kun je beter maar geen aandelen, spaargeld of schulden hebben. Er is maar 1 ding echt belangrijk, en dat is inkomen.
Dick-Jan Abbringh maakt momenteel furore met zijn boek 'Trendbreuk.be - Nieuwe spelregels in een digitale wereld' waarin hij de transformatie van de Belgische financiële sector onder de loep neemt. www.trendbreuk.be/trendbreuk
Abbringh licht zijn visis op de financiële sector toe op de boekenbeurs. Dat gebeurt op 4 november, de Dag van de Professional, in de blauwe zaal om 14.00 uur.